Berichten

Op deze website staat een serie foto's die zijn genomen in het Inloophuis Bie Zefke in Sittard. Hieronder leest u het achtergrondverhaal.

"Dit is geen doorsnee hulpverlening maar levert een bijdrage aan het zijn van de mens." Een gesprek met Har Aben, coördinator van het Inloophuis ‘Bie Zefke’ in Sittard.

Hoe is het Inloophuis tot stand gekomen?
“Bie Zefke is ontstaan uit een initiatief van mensen die actief zijn in de kerken in Sittard. De gezamenlijke Kerken van Sittard zijn met ondersteuning van de Dienst Kerk en Samenleving, op zoek gegaan om een antwoord te vinden op een diaconale vraag die steeds vaker bij hen op tafel kwam. Bij de kerken kloppen mensen met diverse hulpvragen aan. Meestal met betrekking tot directe nood aan geld, eten, huisvesting, e.d.”

Professionele maar laagdrempelinge instelling
“Vaak kan aan de deur geen goed antwoord worden geven op die vragen, terwijl wél de nood erkend wordt. Dit leidde ertoe dat in 2004 de laagdrempelige huiskamer voor eenzamen, dak- en thuislozen in de Westelijke Mijnstreek ‘Bie Zefke’ werd opgezet. In januari 2005 ging de deur van het oude Groene Kruisgebouw aan de Deken Tijssenstraat open. Bie Zefke is een professionele organisatie, waar één beroepskracht (Har Aben, red.) werkzaam is,  met een groot aantal vrijwilligers die een centrale rol innemen.”
 
Hoe zien jullie activiteiten er uit en voor welke mensen zijn ze bedoeld?
“We zijn inmiddels 7 dagen per week open. Door de week van 10.00 tot 16.00 uur en in het weekend van 10.00 tot 12.00 uur. ’s Ochtend kunnen de mensen hier terecht voor een ontbijt en 3 x per week wordt er ’s middags een warme maaltijd verstrekt. We krijgen veel kleding en schoenen aangereikt die we gericht aanbieden en ook steeds meer overbodige huisraad waarmee mensen die een nieuwe start maken geholpen worden. Hier is ‘wat te halen’ weten de gasten: van een kop koffie met de krant erbij tot een maaltijd, je ontmoet er mensen, je kunt je verhaal kwijt en als je wilt word je geholpen.”

Omzien naar elkaar is het uitgangspunt
Voor het Inloophuis Bie Zefke is de aanwezigheid in en confrontatie met de leefwereld van kwetsbare mensen een centraal gegeven. Die dit, net als andere kerkelijke en maatschappelijke organisaties die de menselijke waardigheid, het omzien naar elkaar en de participatie van eenieder aan de samenleving, willen bevorderen. Het vele werk van de vrijwilligers en beroepskracht in deze laagdrempelige opvang verdient waardering en deskundige ondersteuning met voldoende financiële middelen van overheid, zorgverzekeraars, fondsen, kerkelijke en particuliere financiers.

“De gasten van het Inloophuis behoren tot een categorie mensen, die zeer kwetsbaar is. Van velen is het leven kapot. Ze zijn geïsoleerd, eenzaam en voelen zich verscheurd. Sociaal zijn ze overbodig of ongewenst. Ons beleid is erop gericht om deze mensen een veilige plek te bieden, op te komen voor hun belangen en hun positie te verbeteren en versterken. In die zin zijn vrijwilligers ook vaak mantelzorgers.”

Vertrouwen eerst, dan hulp verlenen
“Veel gasten willen weinig tot niets meer weten van overheden of andere instanties, omdat ze zich onmachtig voelen. Het wantrouwen van mensen naar instanties is groot en andersom ook. Echter zonder basis van vertrouwen is het moeilijk om elkaar aan te spreken en zal hulpverlening weinig zoden aan de dijk zetten. Mensen bejegenen vanuit een gevoel van respect en wederkerigheid is essentieel in de praktijk. Pas dan is het mogelijk mensen, vanuit een goede inschatting van mogelijkheden en belemmeringen, te stimuleren in de eigen inzet. Iedereen zegt dat meedoen het belangrijkste is, maar in de praktijk ligt de lat bij de ‘winnaars’. Daaraan worden de ‘verliezers’ afgemeten!”

Wat doen jullie nog meer?
Wat de opvang in het Inloophuis onderscheidt van GGZ- en andere hulpinstellingen is de laagdrempeligheid en het feit dat bezoekers geen hulpvraag hoeven te hebben. Gastvrijheid, aandacht en gemeenschap, in de zin van een welkom onthaal, een luisterend oor en de gasten het gevoel te geven erbij te horen, staan hoog in het vaandel. De vrijwilligers en beroepskracht hebben daarbij wel kennis en inzicht in sociale en psychische problemen bij hun gasten nodig, maar zij werken niet vanuit een bepaalde diagnose.

Kwaliteiten en mogelijkheden
Iemand durft zich te openen en kan dus ook maximaal worden gemotiveerd om vervelende dingen toch maar te doen, of net na te laten. Ook kan er meer geduld worden opgebracht voor de malende molens van de bureaucratie, als eenmaal de druk van de ketel is. De mensen worden niet benaderd vanuit wat er aan hen mankeert. Er wordt ingespeeld op kwaliteiten en mogelijkheden van mensen. En met het besef dat veel problemen van 'sociaal overbodige mensen' in hoge mate gewoon niet verhelpbaar zijn.

Dus: concreet en persoonlijk zijn
Dit alles betekent dat hulpverlening concreet, persoonlijk en direct moet zijn. Geen lange wachtlijsten, geen afhoudende doorverwijzingen en zaken durven te benoemen zoals ze zijn. Dat houdt in dat er clementie en compassie wordt getoond en veel geduld wordt betracht, maar ook doorpakken en enige drang en dwang niet uit de weg wordt gegaan. Vanuit barmhartigheid opkomen voor mensen die in nood zijn, vanuit gerechtigheid werken aan veranderingen binnen de structuur van de samenleving en zo ervoor te zorgen dat mensen tot hun recht komen.

Aan de rand van de samenleving beland je snel in de goot
Aan de rand van de samenleving vallen mensen buiten boord, belanden in de goot en door de wetten van de fysica ingegeven, stromen ze vervolgens richting afvoerputje. Een plaats zoals het Inloophuis is voor deze mensen een plek om even uit te rusten en bij te komen van de rit. Een veilige plek en een warm nest om nieuw houvast te vinden om uit de goot te klimmen.

Het is de kracht van dit werk om in de ontmoeting te kijken en luisteren naar de mens als geheel. Het maakt aanknopingspunten voor hulp zichtbaar, er vindt reflectie op de leefsituatie plaats en het vertrouwen in eigen handelen groeit. Dit is geen doorsnee hulpverlening maar levert een bijdrage aan - dat doet een mens goed – het zijn van de mens.
 
Hoe zit het met de  beeldvorming bij de mensen van Sittard?
“De zaken worden nog wel eens gebagatelliseerd. Vaak zien mensen letterlijk alleen de buitenkant, verwaarlozing, vieze kleding en de blikjes bier, de overlast die wordt veroorzaakt. Men ziet niet hoe het zover is gekomen of wat het betekent psychisch in de war te zijn, verslaafd te zijn of zonder onderdak te zitten. Als je niks voor die mensen wil betekenen, dan zie je ze ook niet.”
 
“Wij doen wel iets voor deze mensen en daardoor worden ook minder aantrekkelijke kanten van onze samenleving zichtbaar. Aan de andere kant worden wij hartstikke goed ondersteund door bedrijven en particulieren en worden met regelmaat mensen naar ons doorgestuurd vanuit instanties. Dat stuk waardering voor en erkenning van ons werk is er ook.”
 
De praktijk
Om een indruk te krijgen van het inloophuis ‘Bie Zefke’ zie het filmpje.
Ook de foto's op ArmoedeinLimburg van deze maand laten zien hoe het er bij Bie Zefke aan toe gaat.