Verhalen uit de praktijk

Het dunne randje van zelfvertrouwen en van positief zijn, is broos als je verkracht en geslagen bent door je eigen man. Overleven is wat M.P. deed tijdens de laatste tien jaar van haar 22-jarige huwelijk. En hoewel ze er uit heeft kunnen stappen, de regie over haar eigen leven heeft kunnen (her)nemen, vermoed je achter haar positieve levensinstelling, verdriet en angst om weer omver te worden geduwd.

Een lastig huwelijk
“Het is van kwaad tot erger gegaan”, vertelt deze vrouw die niet met haar naam in het verhaal wil. “Mijn ex is niet altijd een alcoholist geweest; wel een veelgebruiker maar dit verergerde in de loop der jaren. En daarmee kwam ook het geweld. Na de geboorte van de kinderen is het met ons huwelijk alleen maar bergafwaarts gegaan. Ik heb er eigenlijk 10 jaar voor nodig gehad om de knoop definitief door te hakken en van hem te scheiden.”

Veel werken
Ze leerde haar man kennen toen ze de opleiding tot verpleegkundige in Kerkrade ging volgen. Allebei draaiden ze veel en zware diensten op hun werk – hij werkte voor een productiebedrijf, zij werkte overdag en 's nachts in het ziekenhuis. Ze stapte na verloop van tijd over op secretarieel werk waardoor ze een normale dagindeling kreeg en later voor de kinderen kon zorgen. Toch raakte ze overspannen en kwam ze tijdelijk in de WAO terecht en vervolgens in de WW. “Ik denk dat het toen al mis was met mij en met ons.

Weinig praten
“Maar het duurt heel lang voordat je doorhebt wat er mis is en wat jouw aandeel is in dat huwelijk waardoor het niet gaat. Ik heb van mijn moeder nooit leren communiceren, nooit geleerd te praten. Ik heb echt moeten leren praten, over mezelf, zodat ik weerbaar werd en naar buiten kon komen met mezelf en mijn sores. Ik ben ook wel gewaarschuwd voor hem, maar ja, liefde maakt blind. En als het dan mis gaat en het blijft mis gaan, 'doe je er heel lang over om de cirkel van gedachten te doorbreken. Die gedachtes die zeggen 'bij een huwelijk horen toch pieken en dalen?' En om de een of andere reden heb ik niet geleerd om het heft in eigen handen te nemen.”

Inventief zijn
Aan haar creativiteit en overlevingsdrang heeft het niet gelegen. “Je moet verstand van alles hebben om te kunnen overleven. Op computers kan ik ondertussen hele programma's installeren, ik kan mijn oude autootje technisch onderhouden, ik tuinier, mijn moeder was coupeuse dus ik weet hoe ik moet naaien en ik houd van koken. Soms moet ik het betalen van rekeningen uitstellen omdat het echt niet gaat die maand, maar voor de rest kan ik alles”.

En zuinig
Het zuinig moeten zijn, lijkt voor M.P. niet het grootste probleem te zijn: “Ik ben altijd zuinig geweest. Vroeger hadden we het thuis ook niet breed, mijn ouders waren gescheiden en er was nauwelijks alimentatie, ik heb vanaf mijn 14e eigenlijk altijd gewerkt.” En ook maakt ze van het zoeken naar tweedehands kleding en meubels een sport, het juiste ding op het juiste moment vinden, “dat is zó leuk!” Maar de schaduwzijde van die sport is de arbeidsintensiviteit van het zoeken en telkens bij winkels langsgaan.

En doorzettingsvermogen
Haar belangrijkste motto is “je moet hoop hebben, je moet moed hebben en vertrouwen in de toekomst”. En vooral dat laatste lijkt haar door veel ellende heen te slepen. Want elke maand weer is het de vraag of ze het redt. De ene maand is duurder dan de andere: “er is altijd wat kapot” en “groenten zijn duur in de winter. Bij een slechte maand houd je soms € 20 over voor de resterende drie weken van de maand. Dan eet je de diepvries leeg, ruimt de voorraadkast helemaal op en maakt het leuk voor de kinderen met pannenkoeken (meel is heel goedkoop) en bakt wat vaker wentelteefjes of een ei.”

Ondanks geweld en veel alcohol
Maar nogmaals, waarom hield ze het zo lang vol in een huwelijk van toenemend geweld en verwaarlozing? “De knop moest om. Je hebt heel lang hoop. En het is geheel nieuw voor je om de knop om te draaien. Ik wist niet hoe dat moest. Wist ook niet hoe ik erover moest communiceren. Maar op een gegeven moment moet het gezonde verstand boven komen drijven.”

De vlucht en de scheiding
En dat deed het. Na weer een uitbarsting, dacht ze, 'bij een volgende keer ga ik'. Toen het zover was, vluchtte ze met haar kinderen naar een vriendin waar ze 8 maanden op een kamer heeft gezeten totdat ze een huis kreeg toegewezen. Ze was er veilig, bleek. Ook later in het huis dat ze kreeg toegewezen. Maar weggaan maakte niet dat alles meteen over was. Ze kwam in een 'levende nachtmerrie' terecht waarin ze nogmaals al haar krachten moest verzamelen om door de zware tijd heen te komen. Veel van wat ze toen heeft doorgemaakt, weet ze niet meer. “Je stopt dingen weg om te overleven. Mijn dochter vraagt me soms of ik dit of dat nog weet en dan wordt duidelijk dat ik zo'n moment of gebeurtenis heb verdrongen.”

In het heden is het nog steeds overleven, maar met vrienden is dat heel wat makkelijker
Maar ze heeft zich weten te ontwikkelen tot een zelfstandige alleenstaande moeder en is daar blij mee: “ik heb nu sinds ik gescheiden ben, voor het eerst in mijn leven - want in mijn huwelijk was dit totaal niet mogelijk - echte vrienden die goud waard zijn, en die je moet koesteren. Ik geniet nu van het leven, scharrel graag rond, op zoek naar bruikbare dingetjes en ben vooral blij dat ik communiceer met mijn kinderen, want dat ontbrak er dus nogal aan in mijn leven voor en tijdens mijn huwelijk.”

De naam van de geïnterviewde is op haar verzoek gefingeerd.