Verhalen uit de praktijk

De Heksenketel, de naam van dit centrum voor vrouwen in Heerlen, alleen al  is humoristisch. Ook aan tafel, tijdens de dagelijkse lunch die open is voor iedereen, worden er grapjes gemaakt over geld, door al deze mensen die veelal in de bijstand leven: "Mag ik even emailen op jouw computer?"- "Ja, hoor, € 5 per mail alsjeblieft." Of: "Geen eieren, geen boter? Ik ga wel thuis eten!" Gelach.

Maar ondertussen zitten er twee vrouwen stil te eten. Ze doen niet mee aan de conversatie en genieten stilletjes van het gepraat aan tafel. Wat doen zij hier? En wat voor soort mensen bezoeken het centrum nu eigenlijk?

Ontstaansgeschiedenis MC De Heksenketel

Moedercentrum De Heksenketel werd 12,5 jaar geleden, in 1996, opgericht door een tiental vrouwen uit de wijk Zeswegen in Heerlen. Het straathoekwerk, zoals dat toen heette, had geen plek meer voor vrouwen in de bijstand. Toch bleef deze doelgroep bestaan en hulp nodig hebben. Ter oriëntatie bezochten ze een moedercentrum in Den Haag en op de weg terug naar huis werd in een restaurant - waar het in de groep een enorm gekakel en rumoer was - de naam 'heksenketel'geboren.

Het huis aan de Mijnzetellaan 6 moest enerzijds een gemeen-schapshuis worden en anderzijds als accommodatie functioneren voor hulpverlenings-organisaties als Tracé en Wijkbeheer. In 2006 is het moedercentrum zelfstandig geworden. Los van Tracé is er nu een 'bestuur op afstand' zodat de vrouwen die er komen en werken zelfstandig blijven beslissen. De dagelijkse organisatie wordt door een stuurgroep in de gaten gehouden, de afzonderlijke werkgroepen functioneren op hun beurt ook weer zelfstandig. Officieel heet het centrum nu Stichting M.C. de Heksenketel.

Terug in de maatschappij

Belangrijke pijler van het centrum is het verbeteren van de positie van de (alleenstaande) vrouw. Marij van Cleef, boegbeeld van het centrum en één van de mensen van het eerste uur, licht toe: "we hebben de pretentie vrouwen klaar te maken om terug te keren naar de maatschappij (en dat lukt ons goed, nadeel is dat het groter worden van het centrum en de verzelfstandiging maakt dat het allemaal wat onpersoonlijker wordt, verzucht ze.)". Dat die terugkeer belangrijk is blijkt uit de verhalen van Marjan Poelstra en Elly Consten.

Marjan kwam zo'n vijf jaar geleden via haar buurvrouw bij de Heksenketel terecht. Ze was (en is) een alleenstaande moeder, haar vader was gestorven en wist niet meer hoe ze nu verder moest met een kind. Toen haar buurvrouw haar wees op De Heksenketel zijn ze samen naar Marij gegaan. Marjan werd helemaal overweldigd door de rits oplossingen die haar werden geboden. Een beetje beduusd ging ze naar huis maar kwam terug en pakte met het Formulierenproject haar financiële administratie aan en kwam van lieverlee ook in de PR-commissie terecht. Ze vindt het fijn dat ze weer werkt. Met haar MEAO- diploma kwam ze maar niet aan de bak, zoals dat heet, maar in het moedercentrum kan ze binnen haar opleidingsgebied werken. En dat is haar heel wat waard: "je hebt iets om handen".

De gesubsidieerde baan als hulpmiddel

Ook Elly voelde zich beperkt in haar mogelijkheden toen ze na een huwelijk en de opvoeding van haar kinderen moeilijk terug op de arbeidsmarkt bleek te komen. "Ik had hopeloos verouderde diploma's, was ook niet meer de jongste en had vervelende ervaringen in het vrijwilligerswerk opgedaan". Ze kreeg toen de tip van vrienden dat er gesubsidieerde banen waren bij moedercentrum De Heksenketel. Ze doet nu de administratie, is manus van alles en is dol op de diversiteit van haar baan. Een zetje in de goede richting was alles wat ze nodig had.

Een duwtje in de goede richting

Ook het verhaal van Jacqueline Bosch is een voorbeeld van iemand die een duwtje in de rug kon gebruiken en dat dan ook kreeg van de vrouwen van de Heksenketel. Via een folder van het Maatjesproject - individuele begeleiding bij het op orde krijgen van de financiële situatie - kwam ze terecht bij het moedercentrum. Met een verleden waar ze zich moeilijk aan kon ontworstelen voelde ze zich in eerste instantie meer doelgroep dan hulpverlener. Maar veel mensen vertelden haar hoe goed ze was in haar werk en moedigden haar aan om een opleiding Sociaal Werk te gaan doen. "En zodoende loop ik hier nu stage!" zegt ze stralend.

Teveel succes?

En zo lijkt het centrum aan zijn eigen succes ten onder te gaan. Het is laagdrempelig, beschikbaar en altijd is er iemand met een luisterend oor. Maar nu het centrum groter wordt is het in de gaten houden van de oorspronkelijke doelstelling lastiger. Mensen komen en gaan. Klimmen op in de organisatie, krijgen meer vertrouwen in zichzelf, weten zich te ontplooien en kunnen hun eigen weg vinden in de maatschappij. Ze komen terecht bij banken, de Belastingdienst, kantines van bedrijven en werken er als telefoniste of receptioniste. Of zoals Jacqueline die stage komt lopen, haar plek heeft gevonden in het team, maar volgend jaar weer ergens anders ervaring gaat op doen. Niet dat het erg is, dat ze groter worden en succesvol zijn met hun benadering - "steeds meer instanties verwijzen vrouwen naar ons" - maar de pretentie om iedere bezoekster even veel aandacht te geven, wringt soms wel eens met de hoeveelheid werk die er is. Marij zucht en blijft dat toch vervelend vinden.

Kijk op de website van het moedercentrum voor meer informatie: www.mc-deheksenketel.nl.